Wie (stiekem) een blik heeft geworpen op het forum of al wat meer heeft gegoogeld op ‘Tinnitus’ of ‘gehoorbeschadiging’, zal ongetwijfeld ook de term ‘Hyperacusis’ hebben gezien. Maar wat is dat dan precies en hoe houdt het dan toch verband met oorsuizen/gehoorbeschadiging? Hoog tijd dus om ook eens aandacht aan te besteden aan dit relatief onbekende broertje van Tinnitus.
Definities & Feiten
Maar voordat we dieper gaan kijken naar wat Hyperacusis is, eerst nog voor alle duidelijkheid de definities van beide aandoeningen:
Tinnitus (of oorsuizen) is het horen van een geluid die iemand anders niet kan horen, zoals een hoge piep, suizen, rinkelen, brommen, toeteren, pulserende geluiden.
Bij Hyperacusis hoor je te goed/veel en is de hoeveelheid geluid wat je aankan (geluidstolerantie) een stuk lager dan bij mensen met een normaal gehoor.
In Nederland heeft ongeveer 10% van de bevolking in meer of mindere mate last van Tinnitus. Vergeleken met deze cijfers is Hyperacusis het kleine (maar minstens zo irritante) broertje waar ongeveer 3% last van heeft. En zoals het goede broertjes betaamt, zijn ze vaak samen te vinden. Echter: iets meer dan de helft van de mensen met Tinnitus heeft helemaal geen Hyperacusis (55%) en voor hen kan het zelfs een geheel onbekende term zijn. Andersom geldt dat mensen met Hyperacusis juist wél zo goed als altijd ook Tinnitus-klachten hebben (ruim 86%). Oftewel: grote broer heeft dus helemaal geen hulp nodig van zijn kleine broertje, terwijl het kleine broertje wel bijna altijd de “hulp” van zijn grotere broer krijgt.
Overeenkomsten
Dat ze ook echt familie zijn blijkt ook wel uit de overeenkomsten die Tinnitus en Hyperacusis hebben: allebei zijn het (bijna altijd) gevolgen van gehoorschade, is het afkomstig vanuit de hersenen en is het nog onduidelijk wat precies de triggers zijn (zie ook dit artikel). En: er is geen effectieve operatie of medicijn die ervoor zorgt dat je er 1 keer vanaf bent. De meest vervelende overeenkomst? Beide broertjes hebben een nogal behoorlijke impact op je leven.
Verschillen
Zijn er dan ook verschillen tussen deze twee snotapen? Jazeker! Tinnitus is als oudere broer (vaak) alleen vervelend als het muisstil is, Hyperacusis als nakomertje heeft geen stilte nodig en kan de hele dag knap irritant zijn. Waar mensen met Tinnitus zich nog wel kunnen vertonen in sociale gezelschappen of drukke plekken, is dat voor mensen met Hyperacusis al een heel ander verhaal.
Want zoals je al zag bij de definities, hebben mensen met Hyperacusis een lagere tolerantie voor geluid. Om je daarvoor even een beter beeld te geven wat mensen met Hyperacusis ervaren, wat voorbeelden.
· Geluid van bestek dat in een bestek-la wordt gelegd, kan voor iemand met Hyperacusis klinken alsof die persoon midden in een glasbak staat die net geleegd wordt.
· Grote groepen mensen die gezellig praten (bijvoorbeeld een restaurant) worden ervaren als 1 grote brei aan geluid waardoor een 1-op-1 gesprek voeren onmogelijk is.
· Geluiden die normaal gezien als normaal luid worden ervaren, kunnen voor iemand met Hyperacusis klinken alsof ze worden versterkt tot het volume van een concert.
(Uit eigen ervaring kan ik vertellen dat als je dat te lang ervaart zonder op tijd weg te gaan, je rust pakt of oordoppen te dragen wanneer het geluid écht te veel/hard is, dat je Hyperacusis de weken erop nog intenser kan zijn dan normaal. Vaak zakt het wel weer naar een lager niveau, maar soms blijft het een behoorlijke tijd op dat niveau hangen. Niet alleen komt het geluid dan harder of soms blikkerig binnen, ook je Tinnitus lijkt dan harder te zijn dan voorheen. Kortom: Hyperacusis is dan echt dat vervelend, irritant mannetje wat zijn grotere broer erbij haalt om je toch nog even extra terug te pakken)
Gevolgen voor mensen met Hyperacusis
Het gevolg voor veel mensen met Hyperacusis is dat ze juist sociale activiteiten gaan vermijden, heel de dag hyperalert zijn op mogelijk hard geluid of de hele dag oordoppen gaan dragen. En dat allemaal is eigenlijk wat je juist niet moet doen. Zodra je bijvoorbeeld de hele dag met oordoppen in gaat lopen, wennen je oren juist aan dat gedempte niveau en zal de last van Hyperacusis alleen maar verergeren. Maar…..dat vermogen om zo snel te wennen aan een bepaald niveau van geluid, blijkt dus ook de sleutel tot de oplossing………..
Want is Hyperacusis wel te verslaan?
Want nu dan toch het grootste verschil tussen de broeders: dit kleine broertje is, jawel, namelijk wel definitief te verslaan. Zo zijn er gelukkig aardig
wat succesverhalen (Engelstalig) te vinden van mensen bij wie Hyperacusis verholpen is.
Deze mensen kunnen dankzij geluidstherapie/desensitisatie-programma uiteindelijk weer (harder) geluid ervaren zonder dat dat pijn doet. Klinkt eng, een ‘desensititatie-programma’, maar in de praktijk betekent dat dat mensen constant achtergrondgeluid aan hebben staan en/of speciaal afgestelde gehoorapparaten dragen. Ook zijn er met ‘overexposure’ -methodieken al goede resultaten gehaald. Bij die methode worden mensen met Hyperacusis stap voor stap blootgesteld aan geluid wat net boven hun eigen geluidstolerantie ligt, om zo er weer aan te wennen. Het gemiddelde resultaat is dat mesne soms wel 9 – 12 Decibel meer aankunnen dan vóór de behandeling. Dat klinkt heel weinig, maar in de praktijk kan dat echt het verschil zijn tussen sociaal isolement of juist een leuk en sociaal leven kunnen leiden.
Ook hierbij geldt dat net als bij Tinnitus (en dus wéér een familie-overeenkomst) gewenning dus een cruciale rol speelt.
Maar…voordat je nu de champagne uit de koelkast rukt en aan de lampen gaat hangen: deze behandeling vergt, náást een ijzeren discipline, óók nog eens aardig wat engelengeduld. Zo blijkt uit de succesverhalen dat de behandeling minstens een jaar lang gevolgd moet worden en vaak óók nog eens in combinatie met Cognitieve gedragstherapie of TRT wil het succesvol zijn. Maar: de beloning is wel dat je dan een groot stuk van je (sociale) leven weer terug krijgt.
En wellicht ten overvloede: als je Hyperacusis- of Tinnitusklachten ervaart, ga dan altijd eerst langs de huis- en de KNO-arts. Die zullen in overleg met jou gaan kijken wat het beste traject is om te volgen. Mocht je wat meer willen weten over eventuele behandelmethoden: het forum van Piepzaken staat 24/7 open om te vragen of om je ervaring te delen!
